Angelique Guillot-Ławnik

radca prawny

Od 2014 roku specjalizuję się w prawie ubezpieczeń społecznych. Prowadzę Kancelarię Radcy Prawnego w Lublinie specjalizującą się w sporach z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych na terenie całego kraju.
[Więcej >>>]

Problem z ZUS?
Skontaktuj się ze mną +48 502 358 833

EMERYTURA POMOSTOWA – czyli wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć

Angelique Guillot-Ławnik24 marca 2021Komentarze (0)

Zacznijmy od konkluzji. Otóż jeśli pracujesz i spełniasz przesłanki ustawowe, emerytura pomostowa – a dokładniej mówiąc: prawo do tej emerytury uzyskasz od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy (lub ostatniego stosunku pracy, jeśli pracujesz na kilku etatach).

Co zrobić, kiedy ZUS odmawia przyznania emerytury pomostowej? Czy możesz złożyć ponowny wniosek o emeryturę pomostową?

Tego dowiesz się poniżej.

Emerytura pomostowa –
jakie przepisy mają tu znaczenie

Emerytura pomostowa została uregulowana w poniższych aktach prawnych:

  1. Ustawa  z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych – wraz z załącznikiem Nr 1 oraz załącznikiem Nr 2 stanowiąze odpowiednio wykaz prac w szczególnych warunkach oraz wykaz prac o szczególnym charakterze – tzw. nowe wykazy prac
  2. Art. 32 lub 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego. pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (wykazy A i B, które stanowią załącznik do rozporządzenia – tzw. stare wykazy prac).

Możesz przejść na emeryturę pomostową czyli tak zwany pomost do chwili kiedy osiągniesz powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn), jeśli:

    • urodziłeś się po 31 grudnia 1948r.,
    • ukończyłeś co najmniej 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni),
    • udowodniłeś w sumie co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub
      o szczególnym charakterze,
    • masz co najmniej 20 lat (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni) stażu ubezpieczeniowego (okresy składkowe i nieskładkowe),
    • wykonywałeś chociaż 1 dzień – w praktyce najlepiej 1 miesiąc czasu – 

przed 1 stycznia 1999r. pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, która jest wymieniona w dotychczasowych tzw. starych wykazach lub w nowych wykazach prac,

    • wykonywałeś chociaż 1 dzień – w praktyce najlepiej 1 miesiąc czasu – 

po 31 grudnia 2008r. pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, która jest wymieniona w nowych wykazach prac,

    • rozwiązałeś stosunek (stosunki) pracy.

Ważne! Aby przejść na emeryturę pomostową, musisz spełnić łącznie wszystkie wymienione warunki.

Praca w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze

Emerytura pomostowa przysługuje osobom, które wykonywały prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w pełnym wymiarze czasu pracy- jest to najistotniejsza i najbardziej problematyczna do spełnienia przesłanka aby móc otrzymać omawiane świadczenie

>> Nie zgadzasz się z decyzją ZUSu? Zobacz, jak się odwołać od niekorzystnej decyzji!<<

Aby ustalić Twój co najmniej 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zostają zsumowane okresy Twojej pracy, którą wykonywałeś:

– przed 1 stycznia 1999r. w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu dotychczasowych przepisów, czyli wg. starych wykazów, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,

– przed 1 stycznia 2009r., w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze według nowych wykazów prac, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,

 – po 31 grudnia 2008r. w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze według nowych wykazów prac, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,

Najważniejsze w tej emeryturze jest fakt konieczności pracy w warunach szczególnych co najmniej miesiąc przed 01.01.1999r. (według starych bądż nowych wykazów prac) oraz co najmniej miesiąc po 31.12.2008r. (według nowych wykazów prac).

Możesz uzyskać emeryturę pomostową, mimo że po 31 grudnia 2008r. nie wykonywałeś pracy w szczególnych warunkach, która jest wymieniona w nowych wykazach prac, jeśli:

– na 01 stycznia 2009r. masz 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienionej w nowych wykazach prac, 

– przed 1 stycznia 1999r. wykonywałeś prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w dotychczasowych lub w nowych wykazach prac,

– masz odpowiedni staż ubezpieczeniowy pracy (okres składkowy i nieskładkowy) – co najmniej 20 lat – jeśli jesteś kobietą, lub 25 lat – jeśli jesteś mężczyzną,

– posiadasz wiek, który uprawnia Cię do emerytury pomostowej 

– rozwiązałeś stosunek (stosunki) pracy.

Warunki: odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego, wieku emerytalnego, który uprawnia Cię do emerytury pomostowej, rozwiązania stosunku pracy mogą być spełnione po 31 grudnia 2008r.

Twoje prawo do emerytury pomostowej powstaje w momencie, w którym spełnisz ostatni  z warunków, wymaganych przez przepisy prawne (np. w dniu, w którym ukończysz wiek emerytalny). 

Należy jednak złożyć wniosek o przyznanie emerytury najpóźniej w miesiącu, w którym został spełniony ten warunek.

Jeśli pracujesz i spełniasz pozostałe przesłanki ustawowe, aby przyznać emeryturę pomostową, uzyskasz prawo do niej od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy (lub ostatniego stosunku pracy, jeśli pracujesz na kilku etatach).

>> Świadczenie w drodze wyjątku – zobacz, co to jest<<

Emerytura pomostowa i zasiłek chorobowy
lub świadczenie rehabilitacyjne

Jeśli ubiegasz się o emeryturę pomostową i pobierasz zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne, prawo do emerytury pomostowej uzyskasz dopiero od dnia, w którym przestaniesz pobierać zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne. Musisz złożyć wniosek, bowiem każde nasze „roszcznie” względem ZUS musi wynikać ze złożonego przez nas wniosku.

Jeżeli wniosek o emeryturę pomostową zgłosisz w miesiącach następujących po miesiącu spełnienia ostatniego z warunków wymaganych do nabycia uprawnień lub zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego bądź świadczenia rehabilitacyjnego, prawo do emerytury powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek.

Okres pracy do emerytury pomostowej

Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując wniosek o przyznanie prawa do emerytury NIE ZALICZY do okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze okresów, w których praca nie była świadczona, za które wypłacono wynagrodzenie  za czas niezdolności do pracy lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, czyli okresów pobierania:

 – zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego,

 – zasiłku opiekuńczego lub macierzyńskiego,

Jak również okresów:

–  urlopu wychowawczego,

 – urlopu bezpłatnego,

 – służby wojskowej.

Ważne:

Jeśli chodzi o zasiłki (chorobowy, opiekuńczy, macierzyński), jak również świadczenie rehabilitacyjne praktyka ZUS w tym zakresie jest nieprawidłowa boweim brak jest podstaw prawnych do wyłączenia w/w okresów z możliwości ich doliczenia do 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Ważne:

Jeśli chodzi o okresy służby wojskowej – także praktyka Zakładu jest nieprawidłowa – w szczególności w sytuacji kiedy pracownik (mężczyzna) świdcząc pracę w warunkach szczególnych – przeszedł do obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej, jak również po jej zakończeniu powrócił do jej świadczenia na stym samym stanowisku, u tego samego pracodawcy.

Odwołanie od decyzji ZUSEmerytura pomostowa zostanie przyznana w sytuacji rozwiązania stosunku pracy. 

Jeśli złożyłeś wniosek o emeryturę pomostową i załączyłeś do niego dokumenty niezbędne do ustalenia emerytury pomostowej, w szczególności:

  • zaświadczenia o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,
  • orzeczenie o niezdolności do pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jeżeli orzeczenie takie jest jednym z warunków przyznania emerytury pomostowej, ale nie rozwiązałeś stosunku pracy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda decyzję odmowną, tak samo sąd powszechny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – także wyda decyzję negatywną.

Odmowa przyznania emerytury pomostowej

W sytuacji, gdy jedyną przyczyną odmowy przyznania emerytury pomostowej będzie nierozwiązanie stosunku (stosunków) pracy – w decyzji odmawiającej przyznania świadczenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyraźnie stwierdzi ten fakt, tak abyś miał pewność, że jeśli ponownie zgłosisz wniosek o emeryturę pomostową po rozwiązaniu stosunku pracy świadczenie to zostanie Ci przyznane.

Zobacz też: Jak ostatecznie wygrać z ZUSem >>

Jest to bardzo radykalna do spełnienia przesłanka, którą ustawodawca nałożył na Ubezpieczonych – którzy często z obawy przed utratą żródła dochodu po prostu rezygnują z walki o to świadczenie emerytalne.

Jeśli Twój przypadek rodzi jakiekolwiek wątpliwości  – zapraszam do kontaktu celem indywidualnego omówienia sprawy i możliwości ubiegania się o emeryturę pomostową. Pamiętaj bowiem, że zawsze możesz złożyć ponowny wniosek o emeryturę pomostową. Możesz też złożyć odwołanie od decyzji (zobacz tutaj jak to zrobić).

Emerytura pomostowa 2022

Na pewno zainteresuje się informacja, ile wynosi kwota emerytury pomostowej w roku 2022.

Otóż kwota ta nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury czyli w 2022 roku to 1338,44 zł. Natomiast Kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2022 r. wynoszą:

  • 1338,44 zł dla emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renty socjalna i renta rodzinna
  • 1003,83 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy
  • 1606,13 zł dla renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renty rodzinnej wypadkowej
  • 1204,60 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową
  • 1350,70 zł dla kwoty świadczenia przedemerytalnego

***

Odwołanie od decyzji ZUS (wzór)

Stało się – ZUS wydał niekorzystną dla Ciebie opinie w Twojej sprawie. Czy masz możliwość odwołania od decyzji?  – Oczywiście! Przeczytaj jakie kroki musisz podjąć, aby złożyć odwołanie od decyzji ZUS!

Zapraszam Cię do lektury! Za chwilę poznasz wszystko, co jest Ci potrzebne, jeśli zadajesz sobie pytanie, jak wygląda odwołanie od decyzji zus do sądu… [Czytaj dalej…]

***

Choć większość czasu pochłania mi praca zawodowa, w szczególności z gałęzią prawa, jaką są ubezpieczenia społeczne, to jednak nie samymi sprawami związanymi z ZUS się żyje….  Z utęsknieniem wyczekuję wiosny.. zbliżających się Świąt i taką też aurę czaruję w swoim domku, aby przyjemniej spędzało się chwile w gronie rodzinnym.

PS. Na zdjęciu jest babka, którą piekę co roku na święta. Daj mi znać, jeśli chcesz, abym podzieliła się z Tobą moim przepisem 🙂

Przedsiębiorcza MAMO – po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego powinnaś ponownie zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Angelique Guillot-Ławnik10 marca 2021Komentarze (0)

W ostatnim czasie wpłynęły do poprowadzenia przez moją Kancelarię sprawy, w których kwestią problematyczną jest wypłacenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedsiębiorczym mamom zasiłków chorobowych z systemu ubezpieczenia społecznego po zakończeniu pobierania przez nie zasiłku macierzyńskiego.

W pierwszej sprawie Zakład w ogóle odmówił prawa do świadczeń, zaś w drugiej ograniczył podstawę wymiaru przysługującego zasiłku tym samym redukując wysokość wypłacanych świadczeń.

po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego powinnaś ponownie zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2019r. w sprawie III UZP 2/19 wydaną w składzie 7 Sędziów owy Sąd ostatecznie rozstrzygnął wątpliwości w tym zakresie ustalając, iż:

rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, która uprzednio została objęta dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, powoduje ustanie ubezpieczenia chorobowego, ponieważ z mocy prawa ustaje tytuł podlegania tym ubezpieczeniom. Ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym może zatem nastąpić dopiero po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, co rodzi po stronie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność konieczność ponownego złożenia wniosku o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

O ile osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, o tyle objęcie ich dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony (art. 14 ust. 1 i 1a w związku z art. 36 ust. 3 i 5 ustawy systemowej).

W obu powyżej przywołanych sytuacjach niestety moje klientki nie złożyły wymaganego wniosku w terminie 7 dni od zaprzestania pobierania zasiłku macierzyńskiego, co w ocenie ZUS spowodowało wystąpienie względem nich konsekwencji prawnych, skutkujących brakiem wypłaty świadczenia bądź jego redukcją.

Ciągłość w podleganiu dobrowolnemu
ubezpieczeniu chorobowemu

Pomimo tego po dokładnej analizie spraw podjęłam się obrony praw moich Klientek z uwagi na możliwość wykazania ciągłości w podleganiu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu – jeśli chcesz uzyskać informację w jaki sposób – zapraszam do lektury poniżej.

W obu przypadkach konkretne okoliczności stanu faktycznego wskazywały, iż już w fazie pobierania zasiłku macierzyńskiego obie panie były niezdolne do pracy. Z uwagi na panującą zasadę w prawie ubezpieczeń społecznych do możliwości pobierania jednego tylko świadczenia – oczywistym było, iż nie zgłaszały wniosków o przyznanie kolejnego zasiłku.

Ta okoliczność, niezależna od Ubezpieczonych, a mająca wpływ na zdolność postrzegania przez nie swoich obowiązków i powinności względem Organu rentowego, powinna stanowić punkt wyjścia do oceny wzajemnych obowiązków stron stosunku ubezpieczenia społecznego. Przecież obowiązki powstają nie tylko po stronie Wnioskodawców (na przykład obowiązek zgłoszenia wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym), lecz spoczywają także na organie rentowym.

W cytowanej już wyżej uchwale SN:

z odwołania się do art. 8 i 9 k.p.a. i roli jaka wynika z pouczenia (jego braku) podmiotu prowadzącego działalność przez Organ rentowy, to jest, nieudzielenie przezeń osobie prowadzącej działalność pozarolniczą informacji co do czynności niezbędnych dla dalszego podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, może być podstawą stwierdzenia, że taka osoba podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od pierwszego dnia przypadającego bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, choćby złożyła ona dopiero w późniejszym czasie ponowny wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem chorobowym  (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2020 r., I UK 311/18).

Źródłem powyższego obowiązku informacyjnego jest uwzględnienie tego, że utrata tytułu do podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez osobę prowadzącą działalność pozarolniczą – następuje z mocy samego prawa z chwilą rozpoczęcia pobierania przez tą osobę zasiłku macierzyńskiego. 

ZUS ma także obowiązki wobec ubezpieczonych

W obu przypadkach Ubezpieczone nie zostały przez Organ rentowy poinformowane w sposób należyty o obowiązkowych krokach jakie powinny podjąć, aby nieprzerwanie podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Co więcej, w jednej ze spraw w okresie kiedy Ubezpieczonej kończył się zasiłek macierzyński, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął wobec niej postępowanie wyjaśniające. W ramach tego postępowania musiał zostać zweryfikowany przebieg ubezpieczenia Mojej Mandantki, jak również okresy podlegania ubezpieczeniom społecznych, z różnych tytułów – mając na myśli okresy aktywności zawodowej, jak i okresy pobierania zasiłków z ubezpieczenia chorobowego.

Po zakończeniu przedmiotowego postępowania, Zakład wydał decyzję umarzającą w/w postępowanie wyjaśniające ustalając brak występowania jakikolwiek nieprawidłowości w przebiegu ubezpieczenia Klientki ani w zakresie prawidłowości bądź nie deklarowanych przez nią podstaw wymiaru składek.

W takiej sytuacji faktycznej, powinny zaktywizować się powinności organu rentowego w obrębie obowiązków informacyjnych, bowiem ZUS miał wiedzę, iż mojej klientce kończy się okres pobierania zasiłku macierzyńskiego. 

ZUS nie może przerzucać ciężaru
odpowiedzialności za skutki własnych zaniedbań

Wprawdzie ustawa nie określa sankcji czyli „tzw. kary” za niewywiązanie się Organu rentowego z obowiązku informacyjnego, tym niemniej trzeba uznać, że Ubezpieczona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z wadliwego zachowania ZUS, który w tym czasie prowadził względem niej administracyjne postępowanie wyjaśniające.

Skoro Skarżąca nie została we właściwym czasie należycie pouczona o skutkach, jakie w płaszczyźnie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wywołuje zaprzestanie pobierania przez nią zasiłku macierzyńskiego (brak pouczenia o konieczności złożenia przez nią nowego wniosku o objęcie ubezpieczeniem chorobowym za okres przypadający bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego), to ZUS nie może przerzucać na Ubezpieczoną ciężaru odpowiedzialności za skutki własnych zaniedbań. 

Skarżąca mogła bowiem oczekiwać prawidłowej informacji o potrzebie złożenia wniosku o ponowne objecie dobrowolnym ubezpieczeniem choćby po to, że wybrać (oznaczyć) termin tego ubezpieczenia w sposób zapewniający jej skuteczna ochronę ryzyka ubezpieczeniowego z tytułu chorobowej niezdolności do prowadzenia pozarolniczej działalności wywołanej stanem choroby już w trakcie trwania zasiłku macierzyńskiego przedkładając choćby zwolnienie lekarskie od daty bezpośrednio po zakończeniu pobierania tego zasiłku.

Brak udzielenia Skarżącej przez Organ rentowy jakiejkolwiek informacji w sytuacji prowadzenia względem niej postępowania administracyjnego, a w tym badania przebiegu jej podlegania i ubezpieczenia, co do czynności niezbędnych dla dalszego podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, uzasadnia przyjęcie, iż Ubezpieczona podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu nieprzerwanie.

Dezinformacja ze strony Organu rentowego nie może pozbawiać Ubezpieczonej ochrony prawnej. Z konkluzji zawartej przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 sierpnia 2020r., II UK 384/19 wynika niezbicie, że jeśli osoba ubezpieczona nie została pouczona o tym jak należy postąpić po zakończeniu okresu, za który został wypłacony zasiłek macierzyński, to jest uprawniona do tego, aby stosować wobec tej osoby najbardziej dla niego korzystną interpretację przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. 

Wobec powyższego wyprowadzenie przez Organ rentowy wniosku, jakoby pomiędzy okresami pobierania przez Wnioskodawczynie zasiłku macierzyńskiego, a później chorobowego, była przerwa – należy uznać za całkowicie chybiony w związku z pojawiającym się w tym zakresie najnowszym korzystnym dla przedsiębiorczych mam orzecznictwie Sądu Najwyższego.

***

Masz podobny przypadek? Zgłoś się do mnie celem przeprowadzenia analizy Twojej sprawy, bowiem każda sytuacja wymaga indywidualnego podejścia celem znalezienia najbardziej skutecznych środków pomocy prawnej.

***

Zawodowo jestem radcą prawnym specjalizującym się w prawie ubezpieczeń społecznych, co pochłania większość mojego czasu w którym egzystuję. Prywatnie jestem mamą Julki i Krystiana oraz mam wiele pasji i zainteresowań.

Gdybym nie poszła na studia prawnicze – zajmowałbym sie projektowaniem / urządzaniem wnętrz. Jest to moja odskocznia „po godzinach”, którą realizuję we własnym domu.

Zdjęcie na górze: Omar Lopez on Unsplash

Podleganie ubezpieczeniom społecznym przez wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością

Angelique Guillot-Ławnik08 lutego 2021Komentarze (0)

JESTEŚ LUB BYŁEŚ JEDNOOSOBOWYM WSPÓLNIKIEM SPÓŁKI Z O.O., KTÓRA NIE PROWADZIŁA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ, JEDNAK FORMALNIE NIE ZOSTAŁA WYKREŚLONA Z KRS – SPRAWDŹ czy nie będziesz musiał zapłacić zaległych składek do ZUS?” 

UWAGA: W ciągu ostatnich miesięcy coraz więcej osób zgłasza się do mojej Kancelarii z decyzjami, w których ZUS domaga się zapłaty zaległych za kilka lat wstecz składek z tytułu, że dana osoba jest lub była wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o., podczas gdy Spółka jest, bądź była, tylko formalnym tworem – po zarejestrowaniu nie podejmując żadnej aktywności bądź bardzo szybko jej zaprzestając.

W wielu przypadkach wspólnicy – członkowie zarządu – są już po postępowaniu odnośnie skutecznego przeniesienia na nich odpowiedzialności za zobowiązania Spółki m.in. z tytułu nieopłaconych składek.

Podleganie ubezpieczeniom społecznym przez wspólników jednoosobowych spółek z o.o.

Co w takiej sytuacji?
Zostaną zaprezentowane dwa różne poglądy w tym zakresie.

Generalna zasada brzmiała – i w ocenie mojej tylko taka powinna być interpretacja zagadnienia – iż o konieczności uiszczania opłat tytułem składek na ubezpieczenia społeczne decyduje podleganie osoby fizycznej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, podleganie przez wspólników spółek osobowych i wspólników w jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli te podmioty prowadzą działalność gospodarczą. 

W odniesieniu do powyższego wskazać należy, iż o objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym stanowi art. 8 ust. 6 pkt 4 w/w ustawy systemowej – decyduje prowadzenie przez niego działalności pozarolniczej.

W wyniku organizacyjnego i majątkowego wyodrębnienia od wspólników, spółka, a nie wspólnicy, prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, więc spółka, nie wspólnicy jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców.

Czytaj też: Zaległości w ZUSie, o których nie wiedziałeś

Sąd: ważne jest realne i rzeczywiste prowadzenie biznesu

Dla podkreślenia siły powyższego wywodu przytoczenia wymaga wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016, sygn. VIII U 2678/14, w którym to Sąd powszechny stwierdził, że:

tylko realne i rzeczywiste wykonywanie przez spółkę działalności gospodarczej, może spowodować obowiązek zapłaty składek.

Sąd Okręgowy w w/w wyroku powołał się na wyrok SN z dnia 13 września 2010, sygn. II UK 82/10, gdzie SN orzekał o oskładkowaniu wspólnika spółki komandytowej, którego sytuacja na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest identyczna jak sytuacja jednoosobowego wspólnika spółki z o.o. SN zaznaczył, że wykonywanie pozarolniczej działalności, o którym stanowi art. 13 ust. 4 ustawy systemowej, to nic innego jak posiadanie statusu wspólnika spółki komandytowej, prowadzącej działalność gospodarczą.

Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy zatem odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej (wykonującej) działalność gospodarczą.

Sąd Okręgowy doszedł do słusznego przekonania, iż…

wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu członkostwa, o ile sama spółka prowadzi działalność gospodarczą.

Objęcie wspólnika spółki z o.o. ubezpieczeniem społecznym nie powinno wynikać wyłącznie z samego statusu bycia jednoosobowym wspólnikiem spółki z o.o zawarcia umowy spółki i zgłoszenia do KRS, ale konieczne jest by spółka ta prowadziła działalność gospodarczą.

Pomimo pojawiających się odmiennych orzeczeń Sądu Najwyższego w tym zakresie i powstający „dualizm orzeczniczy”, przyjęcie innej interpretacji, jawi się jako nader krzywdzące i sprzeczne z celem jaki ustawodawca wiąże z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne/zdrowotne jako konsekwencję nie samego istnienia tytułu do ubezpieczeń społecznych, ale istnienia czynnego tytułu, który generuje w człowieku aktywność zawodową, a jej obligatoryjnym skutkiem jest ochrona zabezpieczenia społecznego na wypadek ziszczenia się określonych ryzyk ubezpieczeniowych tj. choroby, wypadku, starości, które ziścić się mogą tylko poprzez aktywne działanie, nie zaś bierne zachowanie.

Obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność – w tym działalność gospodarczą – wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, powodującej wyłączenie z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne zaprzestanie tej działalności. Natomiast kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają ewentualnie znaczenie w sferze dowodowej, nie przesądzają natomiast same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i konieczności obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. – Wyrok z dnia 28.06.2018r. III Aua 1880/17.

W orzecznictwie sądowym, coraz częściej konsekwentnie wskazuje się na podleganie przez jedynych wspólników ubezpieczeniom społecznym.

Między innymi wyrok SN z 12 lipca 2017r., w sprawie o sygn. akt II UK 295/16, w którym stwierdzono, że:

jedyny wspólnik sp. z o.o. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu wynikającego z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zaś treść tego przepisu należy interpretować w taki sposób, iż samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (art. 6 ust. 1 pkt 5).

Podobne stanowisko wyraził NSA w wyroku z 22 marca 2019r., sygn. akt II GSK 187/17, podkreślając, że:

wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy prowadzi on działalność gospodarczą czy też nie. Obowiązek ten powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Jedyny wspólnik spółki z o.o. będzie więc podlegał ubezpieczeniom społecznym, choćby w rzeczywistości jego spółka nie prowadziła w spornym okresie żadnej działalności gospodarczej.

Potwierdza to także wyrok NSA z 11 stycznia 2019r., sygn. akt II GSK 4767/16, gdzie dodatkowo wyjaśniono, że:

o ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (na podstawie wpisu do ewidencji) wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, o tyle posiadanie statusu wspólnika spółki z o.o. już od momentu wpisu do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.kowi ubezpieczenia społecznego.

Obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest więc jedynie z posiadaniem przez niego tylko statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej lub faktycznym działaniem w imieniu swojej spółki.

Decydujące w tym zakresie będą więc wpisy w KRS, co zdecydowanie ułatwia ZUS lub NFZ ustalenie okresu podlegania ubezpieczeniom. (Źródło orzeczeń sądowych z artykułu z dnia 26.07.2020r. Dziennika Gazety Prawnej „Jedyny wspólnik podlega ZUS, nawet wtedy gdy spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej.”)

Z uwagi, iż nie ma utartej w tym zakresie linii orzeczniczej – wartym jest podjęcie próby wywalczenia swoich praw zgodnie z pierwszym i preferowanym poglądem w niniejszym artykule. Bowiem istotą systemu zabezpieczenia społecznego jest nasze ubezpieczenie w sytuacji naszej aktywności zawodowej na wszelki wypadek ziszczenia się określonych ryzyk ubezpieczeniowych, nie powinna stanowić przymusu ubezpieczeniowego – sama kwestia istnienia formalnie tworu, który został powołany do podjęcia działalności – jednakże z jakiś powodów jej nie podjął – mówiąc wprost nie rozpoczął żadnej działalności bądź rychło ją zakończył.

Zdjęcie: krakenimages on Unsplash

Kobiety na działalności znowu na celowniku ZUS

Angelique Guillot-Ławnik08 grudnia 2020Komentarze (0)

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, możemy to śmiało stwierdzić, permanentnie ma na celowniku przedsiębiorcze kobiety, które sferę życia zawodowego próbują godzić z macierzyństwem. 

Organ rentowy wszczyna kontrolę, podejrzewając zakładające własną działalność kobiety, ale również te, które ją prowadzą dobrych parę lat, że wykorzystując system zabezpieczenia społecznego „wyłudzają świadczenia” związane z macierzyństwem.

Kontrole oczywiście najczęściej dotyczą momentu kiedy kobiety–matki przebywają na zasiłkach chorobowych, macierzyńskich czy opiekuńczych.

Kobiety na działalności znowu na celowniku ZUS

Wiele działalności jest rzeczywiście fikcją

Nie da się ukryć, choćby biorąc pod uwagę statystyki pokazujące liczbę wygranych przez ZUS przed sądem powszechnym spraw o podleganie ubezpieczeniom społecznym, bądź o podstawę wymiaru składek, iż cześć działalności niestety jest fikcyjnych, a matki działaczki świadomie założyły taką działalność tylko po to by pobrać świadczenia za długotrwały okres związany z rodzicielstwem.

Takie działania doprowadziły do pokrzywdzenia – poprzez wrzucenie do jednego worka wszystkich przedsiębiorczych matek, które faktycznie prowadzą działalność gospodarczą i w sposób pełni uprawniony dokonały wyboru zadeklarowanej podstawy wymiaru składek!

Kontrola Organu rentowego w zakresie weryfikowania czy działalność gospodarcza jest prowadzona faktycznie, to częsta praktyka w szczególności, gdy niedługo po rozpoczęciu wykonywania działalności, lub po zadeklarowaniu wyższej, niż minimum ustawowe, podstawy wymiaru składek – przedsiębiorca przechodzi na zwolnienie lekarskie i pobiera zasiłek chorobowy lub macierzyński lub na przemian zasiłki chorobowy i macierzyński w związku z kolejnymi ciążami.

Co więcej, ZUS niekiedy kilkukrotnie kontroluje tych samych przedsiębiorców w związku z pobieraniem kolejnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego za kolejne okresy. 

Co zrobić w przypadku zawiadomienia o kontroli z ZUS?

Drogie Kobiety! – przedsiębiorcze mamy w związku z otrzymaniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, pomimo obaw i lęku należy podejść do tego na spokojnie, chyba że rzeczywiście ma się coś na sumieniu np. nie prowadziło się działalności w ogóle tzn. nie podejmowało się jakichkolwiek faktycznych działań.

Wszystkie pozostałe nie mają się czego obawiać – muszą podjąć „pokojową współpracę’ z Organem.

Jak przebiega kontrola ZUSu

W toku kontroli czyli tzw. postępowania wyjaśniającego przed komórką merytoryczną ZUS czyli Wydziałem Ubezpieczeń i Składek należy przedstawić dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności w kontrolowanym przez ZUS okresie i w sposób pisemny udzielić stosownych wyjaśnień oraz odpowiedzi na jego zapytania.

Organ ceni sprawną i uczciwą współprace i wymianę stanowisk. Jeżeli kontrola dotyczy okresu na którym były pobierane zasiłki należy wykazać, że działalność nie była czynnie prowadzona, bowiem w trakcie pobierania zasiłku chorobowego zabraniały tego przepisy, ponadto pobierania zasiłku macierzyńskiego wcale nie musi być wykorzystany na prowadzenie działalności, ale także nie ma przepisów które by tego zabraniały lub nakazywały zawieszenie działalności gospodarczej.

Pomimo istnienia wielu nieprawidłowości najczęściej jest tak, iż najbardziej pokrzywdzone są te przedsiębiorcze kobiety, które uczciwie pracują, a splot okoliczności mogłoby się wydawać wskazuje, że mogło dojść do nieprawidłowości do których rzeczywiście nie doszło.

Z życia wzięte

W odniesieniu do powyższego najpopularniejsze sprawy jakie trafiają do mojej Kancelari w tym zakresie:

– nie uznanie przez ZUS podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę bądź z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej tzn. ZUS uważa że nie pracowałyśmy wcale u naszego pracodawcy bądż nie wykonywałyśmy żadnych czynności związanych z naszą działalnością, zaś złożona dokumentacja została wytworzona na potrzeby przekonania Organu rentowego, że było inaczej;

– sprawy dotyczące podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej związane z drobnymi błędami popełnianymi przez księgowe lub przez same przedsiębiorczynie, co w konsekwencji rodzi skutki wypadnięcia z tego ubezpieczenia i braku prawa do świadczeń lub przerwania ich wypłaty z wysokiej podstawy wymiaru;

– podważania wysokości wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, ustalonego pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem;

– po zawieszaniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę ograniczanie przez ZUS w sposób nieuprawniony podstaw wymiaru zasiłków;

– „wyłapanie” przez ZUS czynności, które przedsiębiorca czynił będąc na zasiłku jako powód do odmowy prawa do niego bądź zobowiązania do jego zwrotu.

W konsekwencji powyższego odmowa bądź ograniczenie wysokości należnych zasiłków lub decyzje zobowiązujące do zwrotu nienależnych zasiłków. 

Skontaktuj się!

Jeżeli jesteś w takiej sytuacji, gubisz się w skomplikowanych przepisach prawa ubezpieczeń społecznych, dokonałaś drobnej omyłki, której konsekwencją jest zobowiązanie do zwrotu ogromnych sum pieniężnych, albo nic tak naprawdę nie zrobiłaś ale interpretacja ZUS jest taka, a nie inna, a akurat dla Twojego stanu faktycznego – niekorzystna – jestem po to aby Ci pomóc.

Zdjęcie w treści: Xavier Mouton Photographie on Unsplash

Zaległości w ZUSie, o których nie wiedziałeś

Angelique Guillot-Ławnik06 listopada 2020Komentarze (0)

MASZ ZALEGŁOŚCI W ZUSIE, O KTÓRYCH PRZEZ JAKIŚ DŁUŻSZY
OKRES CZASU NIE MIAŁEŚ ŚWIADOMOŚCI – ZAPRASZAMY DO LEKTURY

Nie wszyscy przedsiębiorcy opłacają na czas składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Organ rentowy z uwagi na obowiązujący przepis art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mówiący, iż to na płatnika składek został scedowany obowiązek obliczania, potrącania, rozliczania oraz opłacania należnych składek – nie przesyła do zadłużonych upomnień czy wezwań do zapłaty – upominając się o „swoje” w dowolnym czasie po przeprowadzeniu kontroli konta, najczęściej jak już…

Zaległości w ZUSie są spore.

W takiej sytuacji, kiedy dług już osiągnął znaczne rozmiary, a ZUS domaga się jego wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, najlepszym wyjściem z sytuacji jest próba polubownego ułożenia się z instytucją.

Największą grupą zadłużonych przedsiębiorców stanowią najmniejsze jednoosobowe firmy. Kolejna grupa to firmy zatrudniające do 20 pracowników. Te dane świadczą o braku płynności finansowej tych małych podmiotów gospodarczych, dlatego w ich kierunku najbardziej jest kierowane są moje słowa.

Niestety z zadłużeniem, jeśli faktycznie ono występuje, nie jesteśmy w stanie nic zrobić w sensie, że ono zniknie, bo na przykład Organ je umorzy mając na względzie zaistniałą naszą trudną sytuację.

Pomimo istnienia regulacji prawnej dotyczącej możliwości wnioskowania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie posiadanego zadłużenia z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności – moja praktyka pokazuje mi, iż jest to przepis martwy, bowiem nie spotkałam się jeszcze, żeby ZUS coś komuś umorzył.

Można ewentualnie dokonać ustaleń czy nie może być mowy o przedawnieniu, jednak w ostatnim okresie Zakład pilnuje, aby do sytuacji przedawnienia nie dochodziło. 

Zaległości w ZUSie - ręka nad wodą szuka ratunku

Rozłożenie zaległości w ZUS na raty

Przedsiębiorcy, którzy posiadają zaległości w ZUS mogą ubiegać się o rozłożenie długu na raty. Niestety ale jest to najkorzystniejsza droga wyjścia z tejże trudnej sytuacji.

Należy złożyć wniosek (wcale nie prosty i czywisty) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty.

Im szybciej przedsiębiorca złoży taki wniosek tym szybciej zostanie wstrzymane naliczanie odsetek od niezapłaconych składek, bo już od chwili złożenia wniosku.

Jeśli ZUS zgodzi się na rozłożenie na raty to automatycznie zostają wstrzymane ewentualne postępowania egzekucyjne nałożone wcześniej na daną firmę.

W takim przypadku ZUS stosuje opłatę prolongacyjną w zamian za naliczanie odsetek. Jest ona niższa o połowę w stosunku do ustawowych odsetek, jednak trzeba pamiętać, iż jest naliczana do każdej raty.

W przypadku kiedy przedsiębiorca prowadzi firmę jednoosobową i zaległości wynikają z niepłacenia składek ZUS wyłącznie za siebie, przedsiębiorca może prosić o rozbicie całego zadłużenia,  kiedy opłaci bieżące składki tj. za miesiąc wcześniejszy i bieżący w chwili podpisywania umowy o rozłożenie na raty.

O wiele gorzej sytuacja prezentuje się kiedy firma zatrudnia pracowników i zaległości dotyczą tych pracowników. W takiej sytuacji ZUS nie godzi się na rozłożenie na raty zaległości dotyczącej składki emerytalnej i zdrowotnej za pracowników.

Znacznie ma indywidualna sytuacja firmy

Każda firma ma inną sytuację, inną przyczynę źródłową niepłacenia regularnie składek i dlatego spotykamy się z różnymi decyzjami ZUS-u co do zgody, bądź nie, na rozłożenie zaległości na raty.

W sytuacji, gdy trudna sytuacja finansowa firmy nie pozwala na spłatę długu jednorazowo, szansą na uniknięcie dalszych przykrych skutków (tj. narastania długu wraz z odsetkami) w związku z odkładaniem terminu spłaty jest właśnie wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o rozłożenie zobowiązania na raty.

I w tym zakresie moja praktyka obrazuje, iż przedsiębiorcy także zgodę otrzymują. Zakłąd chętnie podpisuje tzw. układ ratalny czyli umowę o rozłożenie długu na raty. 

Główną korzyścią takiej reakcji dla przedsiębiorcy są mniejsze koszty obsługi zadłużenia. Jeżeli ZUS wyrazi zgodę się na spłatę w ratach, wnioskodawca uniknie naliczania kolejnych odsetek za zwłokę. Wniosek należy złożyć jak najszybciej, ponieważ wstrzymanie naliczania odsetek następuje od dnia wpływu wniosku do ZUS.

Zgoda na rozłożenie zaległości na raty dodatkowo oznacza dla przedsiębiorcy zawieszenie prowadzonych już w stosunku do tego zadłużenia postępowań egzekucyjnych. Po zgodnej z umową z ZUS spłacie zadłużenia, postępowanie egzekucyjne ulegnie umorzeniu.

Przedsiębiorca sam proponuje harmonogram spłat zgodnie z aktualnymi możliwościami zarobkowymi. Dzięki takiemu rozwiązaniu, on sam, po przeanalizowaniu swojej sytuacji finansowej może określić ilość i wysokość rat oraz zaproponować termin ich spłaty.

Najlepszą pomocą w przygotowaniu kompletnego wniosku do Zakładu z punktu widzenia formalno technicznego – jest konsultacja z księgową, nie do każdej sprawy będą potrzebne tożsame dokumenty księgowe, bilanse itp. 

Uwaga na błędy we wniosku
o rozłożenie zaległości w ZUS na raty

Wniosek nieprawidłowo wypełniony przedłuża procedurę, bo Zakład wzywa do jego uzupełnienia. We wniosku tym należy zawrzeć informacje, o jakie zadłużenie chodzi (tytuł zadłużenia), o jego wartości oraz za jaki okres powstało.

Konieczne jest również wskazanie przyczyny zaprzestania opłacania należności oraz przyczyny braku możliwości jednorazowej spłaty zaległości (np. bieżąca sytuacja finansowa, rodzinna, osobista).

W załącznikach do wniosku preferowane jest załączenie dokumentów potwierdzających nasze twierdzenia np. sytuację finansową firmy oraz historii korzystania z ewentualnej pomocy publicznej.

Wniosek w formie pisemnej przedsiębiorca może złożyć osobiście w placówce ZUS lub drogą pocztową. Można również skorzystać z elektronicznej wysyłki za pośrednictwem Elektronicznego Urzędu Podawczego lub platformy ePUAP.

Wniosek rozpatrywany jest w terminie 14 dni od daty skompletowania dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia sprawy.

Decyzja jest wydawana nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku. Jeżeli ZUS wyda pozytywną odpowiedź, z przedsiębiorcą podpisywana jest umowa cywilno-prawna, w której określony jest m.in. harmonogram spłaty zadłużenia z tytułu składek tzw. układ ratalny.

Przedsiębiorca zobowiązany jest wówczas do bezwzględnego trzymania się wyznaczonych w umowie terminów. W razie naruszenia warunków umowy np. nieopłacenia kolejnych dwóch rat w wyznaczonych terminach – może dojść do jej zerwania, a to oznacza dla przedsiębiorcy, że zostanie on poddany egzekucyjnemu dochodzeniu niepłaconych należności, a kolejna zgoda na układ ratalny może już nie być tak łatwa do uzyskania.

Sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

W związku z powstałym zadłużeniem względem Zakładu możemy wpaść w jeszcze jedną pułapkę – mianowicie Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wystąpić do właściwego Sądu z wnioskiem o orzeczenie wobec dłużnika sankcji tzw. „kary” w przedmiocie orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na określony czas.

Organ rentowy coraz chętniej korzysta z możliwości zawartej w art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe, aby w pewien sposób przymusić dłużnika do regularnego i bieżącego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

W toku wszczętego postępowania o rozłożenie zadłużenia na raty, ZUS wycofuje przedmiotowy wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli Płatnik składek zawrze powyżej omawiany układ ratalny.

Jest to o tyle dolegliwa dla przedsiębiorcy sankcja, gdyż pozbawia na określony w Postanowieniu przez Sąd okres możliwości legalnego prowadzenia działalności gospodarczej.

Jednakże zanim Organ wystąpi do Sądu z wnioskiem o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, najpierw przeprowadza postępowanie wyjaśniające celem ustalenia czy zachodzą przesłanki do wszczęcia przedmiotowego postępowania przed właściwym Sądem Rejonowym, mi.in ustala czy jest jeszcze co najmniej drugi wierzyciel publicznoprawny.

Kontaktuje się także z dłużnikiem informując go o aktualnym stanie zaległości.

Skontaktuj się!

Jeśli posiadasz zadłużenie w ZUS i nie wiesz jak z tego wybrnąć, ponadto jeśli Zakład wystąpił z wnioskiem o orzeczenie wobec Ciebie, jako przedsiębiorcy zakazu prowadzenia działalności gospodarczej zapraszam Cię do kontaktu celem pomocy w rozwiązaniu problemu, jak również pomocy w przygotowaniu wniosku o UKŁAD RATALNY.

Zdjęcie w treści: Ian on Unsplash

← Poprzednie wpisy

Następne wpisy →